Zadužbina Nikole Pašića

Dobri poznavaoci istorije kažu da je srpski narod imao tri velika državnika–Iliju Garašanina, Jovana Ristića i Nikolu Pašića.

Život i rad Nikole Pašića (Zaječar 1845–Beograd 1926) vezan je za vladavinu obeju srpskih dinastija, Obrenovića i Karađorđevića. Prvo njegovo pojavljivanja u javnom političkom životu bilo je 1878. godine, kada je izabran za narodnog poslanika. Potom sledi osnivanja Radikalne stranke 1881. godine, predvođenje Timočke bune 1883, osuda na smrt, izgnanstvo i pomilovanje 1889.

Posle abdikacije kralja Milana, sa svojom strankom osvojio je izbornu pobedu, preuzeo vlast u Srbiji i formirao svoj prvi kabinet Vlade 1891. godine. U njegovoj biografiji susreću se i funkcije predsednika beogradske opštine 1896–1897, diplomate–poslanika u Petrogradu 1893–1894, po završetku Prvog svetskog rata pregovarač je na Konferenciji mira u Parizu.
Za vreme vladavine Obrenovića, Radikalna stranka, pa i on kao njen vođa, bili su uglavnom u opoziciji a sasvim retko na vlasti, dok su za vreme Karađorđevića bili isključivo na vlasti, a sporadično u opoziciji. Posle smrti upoređivan je sa velikanima evropske istorije. Istorijska distanca od njegove smrti 1926. godine odavno je prevazišla političku konotaciju i predstavlja solidnu osnovu za naučni kontekst.

Sve gore navedeno je bilo polazište da se u Zaječaru osnuje Fondacija pod nazivom Zadužbina “Nikola Pašić“, na inicijativu građana, 25. marta 1992. Ministarstvo kulture je rešenjem od 16. jula 1993. odobrilo njeno osnivanje kao svojevrsne institucije u kulturi. Pokretačka ideja tih godina je bila da se na dostojanstven i adekvatan način obeleži 150 godina od Pašićevog rođenja.

Ovaj post je takodje dostupan na ENGLISH.